Rugpijn is een van de meest voorkomende klachten onder de bevolking. Dat maakt het lastig vast te stellen1 of het om inflammatoire rugklachten gaan die passen bij spondyloartritis (SpA). Door de klachten zorgvuldig uit te vragen, kunt u vaststellen of de symptomen inderdaad wijzen op SpA. Onderstaande vragenlijst kan hierbij een hulpmiddel zijn.

 

Zorgvuldig uitvragen noodzakelijk bij ontdekken SpondyloartritisWat is Spondyloartritis?

Spondyloartritis (SpA) is een verzamelnaam voor reumatische ziekten waarbij patiënten vaak dezelfde klachten hebben. De ontstekingen bevinden zich in de sacro-iliacale (SI) gewrichten en in de wervelkolom. Dit zorgt voor chronische pijn en stijfheid in de rug, rond de heupen en bij de bilstreek. Ook kunnen naast de gewrichten in de handen en/of voeten ook de grotere gewrichten in de armen of benen, de pezen, de darmen, de ogen en de huid zijn aangedaan. 

 

Axiale en perifere SpA

Bij SpA wordt onderscheid gemaakt tussen twee hoofdgroepen: axiale spondyloartrtis en perifere spondyloartitis. De ziekte van Bechterew (interne) link naar artikel over Bechterew) is de bekendste vorm van axiale spondyloartrtis. Axiale SpA wordt gekenmerkt door ontstekingen van het axiale skelet (sacroiliitis, spondylitis). Bij perifere spondyloartritis zijn de ontstekingen vooral aanwezig in de perifere gewrichten en voelen patiënten vaak pijn en stijfheid rond de grote gewrichten. Daarnaast is botnieuwvorming een belangrijk kenmerk van deze reumatische aandoening waardoor de ontstoken gewrichten in de wervelkolom stijf worden en als het ware aan elkaar vast groeien

 

Axiale en perifere SpA herkennen

Om axiale en perifere SpA in een vroeg stadium te kunnen herkennen heeft de Assessment in Spondyloarthritis International Society (ASAS) criteria ontwikkeld:

•    Kenmerken axiale SpA
Bij Axiale SpA heeft de patiënt al minimaal 3 maanden last van rugpijn. De klachten zijn voor het 45e jaar levensjaar van de patiënt begonnen. Ook moet worden onderzocht of de patiënt drager is van het HLA-B27-antigen. Indien dit niet het geval is moet de patiënt één van de volgende symptomen2  hebben: inflammatoire rugpijn, enthesitis, uveitis, dactylitis, psoriasis, ziekte van Crohn/ colitis ulcerosa, goede respons op NSAID’s, positieve familieanamnses voor SpA, verhoogd C-reactief proteïne (CRP). 

•    Kenmerken perifere SpA
Bij perifere SpA Artritis manifesteert artritis zich meestal asymmetrisch en bij voorkeur in de onderste extremiteiten. Ook kan enthesitis optreden ter hoogte van de insertie van de achillespees of de fascia plantaris. Ook komt dactylitis vaak voor wat wordt gekenmerkt door een worstvormige ontsteking van een hele vinger of teen. De bekendste vorm van perifere SpA zijn: artritis psoriatica en artritis bij chronische inflammatoire darmziekten. Voor perifere SpA gelden de volgende kenmerken die zich kunnen presenteren bij de patiënt: uveitis anterior, psoriasis, ziekte van Crohn/ colitis ulcerosa, voorafgaande infectie, HLA-B27-antigen, sacro-iliitis op röntgenfoto of MRI, enthesitis, dactylitis, ooit inflammatoire rugpijn gehad en een positieve familieanamnese voor SpA.

 

Vragenlijst symptomen SpA

Spondyloartritis (SpA ) is naast reumatoide artritis een van de meest voorkomende inflammatoire aandoeningen. Door de klachten vroegtijdig te herkennen en een patiënt door te kunnen verwijzen naar een reumatoloog, lopen patiënten niet onnodig lang door met pijnklachten. Bij het uitvragen3  naar SpA is het belangrijk de volgende punten mee te nemen om vast te kunnen stellen of de symptomen passen bij SpA:

  • Is de rugpijn al begonnen voor het 45e, of vaak zelfs 35e, levensjaar?
  • Is de rugpijn geleidelijk ontstaan gedurende een periode van ten minste drie maanden?
  • Heeft de patiënt rugpijn gedurende de nacht? Vooral gedurende de tweede helft van de nacht wordt de patiënt overvallen door pijn waardoor hij niet meer inslaapt.  
  • Heeft de patiënt naast rugpijn ook last van ochtendstijfheid?
  • Blijft de patiënt stijf bij het opstaan gedurende minstens 30 minuten, maar veel vaker zelfs twee tot drie uur?
  • Neemt de pijn en stijfheid overdag toe bij inactiviteit?
  • Goede respons op NSAID’s? 
     

 

REFERENTIES
1. https://reumanederland.nl/nieuws/onderzoek/huisarts-herkent-spondyloartr...
2. https://www.ntvg.nl/system/files/publications/a3680.pdf
3. https://www.phgonline.nl/ouderen/spondyloartritis/de-klachten-bij-spondy...

0219COS1101728
×

Ask Speakers

×

Medical Information Request