PsA - wat is het?

PsA is een ontstekingsziekte waarbij enkele gewrichten pijnlijk, gezwollen en stijf zijn. PsA ontstaat bij ongeveer 30% van de mensen met een diagnose van psoriasis1. Het grootste deel van de mensen met PsA heeft daadwerkelijk ook een diagnose van psoriasis, maar in sommige gevallen is de huidziekte niet zo duidelijk – simpelweg omdat de huid- en/of nagelafwijkingen zeer onopvallend zijn, of omdat de diagnose psoriasis al jaren in spontane remissie is2

PsA tast voornamelijk de vingers en tenen aan en daarbij de gewrichten het dichtst bij de nagels. Grotere gewrichten zoals de wervelkolom, nek, knieën en ellebogen kunnen ook worden aangetast. PsA is een auto–immuunziekte – een ziekte waarbij het lichaam zelf zich keert tegen het eigen immuunsysteem. Het immuunsysteem is het afweersysteem van het lichaam tegen ziekteverwekkers, zoals bacteriën, parasieten en virussen. Het immuunsysteem herkent bacteriën en virussen aan hun lichaamsvreemde vorm en activeert een ontstekingsproces dat helpt de indringers te verwijderen. In het geval van PsA is sprake van een verhoogde activiteit van het immuunsysteem waardoor ontstekingseiwitten en andere stoffen geproduceerd worden die gezond lichaamsweefsel aanvallen in de gewrichten2
 

PsA  - wie krijgt het?

Ongeveer 30% van de patiënten met psoriasis ontwikkelt artritisklachten1. Psoriasis komt bij mannen en vrouwen ongeveer evenveel voor. De aandoening kan op alle leeftijden ontstaan. Meestal begint het bij mensen jonger dan 35 jaar. Psoriasis is een niet-besmettelijke huidziekte, iedereen kan het in principe krijgen2,4
Of er bepaalde groepen psoriasispatiënten zijn die meer risico hebben om ook PSA te ontwikkelen is niet zo duidelijk. Tot nu toe is er nog geen duidelijk bewijs dat dit anders is voor mannen of vrouwen, of in relatie staat tot leeftijd of andere patiëntkenmerken. De exacte oorzaak is niet volledig opgehelderd, maar er lijkt sprake te zijn van een combinatie van genetische en omgevingsfactoren2.

 

PsA  - hoe ontstaat de ziekte?

Bij psoriasis is er sprake van een overactiviteit van het immuunsysteem. Dit zorgt ervoor dat huidcellen sneller aan het oppervlak komen en afschilferen, en een flink ontstekingsproces ontstaat2. Ditzelfde afweersysteem-gestuurde ontstekingsproces leidt in een deel van de patiënten tot gewrichtsontsteking. Anders dan reumatoïde artritis, dat vele kleine gewrichten symmetrisch aantast, uit PsA zich in maar een beperkt aantal gewrichten (vaak zelfs maar 1) en heeft als voorkeurslocaties de tenen, vingers en knieën5

 

PsA  - hoe uit de ziekte zich?

PSA uit zich meestal als een asymmetrische gewrichtspijn in rust, in 1 of weinig gewrichten, meestal de vingers, tenen of knieën. Er is naast pijn ook sprake van bewegingsbeperking door zwelling van het gewricht, warmte, roodheid en ochtendstijfheid in het gewricht die meer dan een uur aanhoudt5.

 

Referenties

1.    Mease PJ et al. J Am Acad Dermatol 2013; 69(5): 729-735
2.    Website ReumaNederland, Axiale Spondyloartritis - geraadpleegd augustus 2018
4.    Van Peet PG et al. NHG Standaard Psoriasis (derde herziening). Huisarts Wet 2014;57(3):128-35.
5.    Janssens HEJM et al. NHG Standaard Artritis (eerste herziening). Huisarts Wet 2009; 52(9):439-53.

×

Ask Speakers

×

Medical Information Request