Hogere therapietrouw en betere inhalatietechniek, dat willen we allemaal wel! Maar waarom gaat het dan toch zo vaak mis? In deze serie van 6 artikelen verkennen we deze thema’s aan de hand van onderzoeken en interviews en belichten ze vanuit verschillende hoeken. Dit biedt u de mogelijkheid om te reflecteren op uw dagelijkse praktijk. Zo werken we samen aan hogere therapietrouw en betere inhalatietechniek. Dit is deel 2 uit de serie.

 

Dat een aantal patiënten met astma therapieontrouw is, verbaast u natuurlijk niet. Maar wist u dat er drie fenotypen van therapieontrouwe patiënten met astma bestaan?1 Ieder fenotype heeft zijn eigen kenmerken en behoeft een specifieke benadering, aldus onderzoeker en universitair docent dr. Job van Boven van de Faculteit Medische Wetenschappen/UMCG Klinische Farmacie en Farmacologie van de Rijksuniversiteit Groningen.

Therapieontrouw is een wijdverbreid fenomeen onder patiënten met astma. Het beïnvloedt de uitkomsten voor patiënten, op zowel gezondheidsgebied als op kwaliteit van leven, in algemene zin negatief.2 De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) onderscheidt drie typen therapieontrouw, waarbij de redenen voor de therapieontrouw eveneens verschillen (Figuur 1).1,2
 

Figuur 1. De drie vormen van therapieontrouw1,2

Voor Job van Boven – expert op het gebied van therapietrouw in relatie tot longziekten (m.n. astma en chronische obstructieve longziekte [COPD]) en oprichter en coördinator van het Therapietrouw Expertise Center (MAECON) – is het duidelijk dat er gedifferentieerd moet worden. “Voor deze drie uiteenlopende fenotypen bestaat geen standaardoplossing om de therapieontrouw effectief aan te pakken. Bovendien vormen patiënten met astma een zeer heterogene groep, met aanzienlijke verschillen op o.a. het gebied van leeftijd en opleidingsniveau. Bij het zo goed mogelijk begeleiden van deze patiënten dient daar ook rekening mee te worden gehouden.”
 

Ieder fenotype een eigen benadering
Van Boven pleit dan ook voor een geïntegreerde aanpak bij therapietrouwtwijfel waarin verschillende elementen per fenotype gecombineerd worden. Voor de vergeetachtige patiënt met astma zijn dit medicatiereminders, sociale ondersteuning, vereenvoudiging van het medicatieregime en een duidelijke link met de gewone dagelijkse bezigheden (bv. een vast tijdstip voor inname/gebruik van de medicatie). Bij de patiënt met astma die bewust therapieontrouw is, zijn gezamenlijke besluitvorming, motiverende gespreksvoering, geen of lagere kosten en het leggen van een verband tussen therapietrouw en de persoonlijke doelen van de patiënt geschikte oplossingen. De onwetende patiënt met astma kan door middel van kennisoverdracht en educatie, zoals het aanleren van de juiste inhalatietechniek, het kiezen van de juiste inhalator en het opstellen van een zelfmanagementplan op weg geholpen worden naar betere therapietrouw.2
 

De patiënt heeft ook een stem
Heeft de patiënt daar zelf ook nog iets over te zeggen? “Zeker!” zo stelt Van Boven. “Het is bekend dat ongeveer 60% van de patiënten met astma een actieve of meewerkende rol wenst bij behandelbeslissingen en 40% niet.” Een speciaal driestappenplan waarin wordt uitgelegd, weggenomen en afgestemd kan hierbij nuttig zijn. Uitleggen aan de patiënt wat de noodzaak is voor de astmamedicatie, het wegnemen van zorgen die patiënt heeft over medicatie en het op de patiënt afstemmen van de keuze voor een bepaald behandelregime.2 Op deze wijze wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de kenmerken van de individuele patiënt en wordt de kans op een succesvolle astmabehandeling vergroot.
 

Referenties
1. WHO. Adherence to long-term therapies: evidence for action. Beschikbaar via https://www.who.int/chp/knowledge/publications/adherence_report/en/. Geraadpleegd 10 februari 2020.
2. Boven JFM, et al. Towards tailored and targeted adherence assessment to optimise asthma management. npj Primary Care Respiratory Medicine. 2015;25:15046.

 

Bekijk ook het Rapport Astmazorg Onderweg
Astma is een aandoening met een hoge ziektelast, die niet alleen de patiënt, maar ook zijn of haar omgeving aanzienlijk kan beïnvloeden. Welke hobbels komen patiënten – maar ook behandelaars – nu tegen bij het uitstippelen van de astmabehandeling en hoe kunnen die zo goed mogelijk ‘gladgestreken’ worden zodat een optimale astmazorg voor iedereen haalbaar is? In samenwerking met betrokken zorgpartijen is het initiatief 'Astmazorg onderweg' ontstaan. In dit rapport leest u lezen hoe ‘Astmazorg onderweg’ tot stand is gekomen, wie erbij betrokken zijn en tot welke inzichten en mogelijke oplossingen dit heeft geleid. Meer informatie over dit rapport en de mogelijkheid om dit rapport aan te vragen vindt u op onze informatiepagina

Vraag het rapport Astmazorg Onderweg aan

Beoordeel content: 
0
Nog geen beoordelingen
0321RESP188462
×

Ask Speakers

×

Medical Information Request