Een huisarts kan psoriasis als eerste vaststellen (diagnosticeren) door de huid te onderzoeken. De arts kijkt daarbij naar de locatie(s) van de plaques/huidafwijkingen (psoriasis kan overal op het lichaam voorkomen, maar komt typisch voor op de ellebogen, knieën of behaarde hoofdhuid)1. In tabel 1 hieronder worden de verschillende types psoriasis meer in detail toegelicht2

Psoriasis tabel 1

Tabel 1. Verschillende vormen van psoriasis. Credits: Novartis Pharma

 

De ernst van psoriasis verschilt van persoon tot persoon. De ernst van psoriasis kan op verschillende manieren in kaart worden gebracht. De Psoriasis Area and Severity Index (PASI score) wordt op dit moment gebruikt als de standaardscore om de ernst van psoriasis te duiden. De PASI-score is gebaseerd op 4 criteria, namelijk de mate van roodheid, verdikking en schilfering van de huid (aangegeven in een score van 0-4) en het percentage van het door psoriasis aangedane lichaamsoppervlak (aangegeven met een score tussen 0-6). De maximale PASI-score bedraagt 72, waarbij geldt dat hoe hoger de score is, hoe ernstiger de psoriasis is. In de dagelijkse praktijk zijn scores boven de 30 – gelukkig – zeldzaam5

De body surface area (BSA) ofwel het aangedane lichaamsoppervlak is het percentage van het lichaam dat bedekt is met psoriasis, en is een alternatieve maat om de ernst van psoriasis te duiden. Het is eenvoudiger dan de PASI-score en sneller uit te voeren. Een hand van de patiënt, inclusief de handpalm, komt overeen met 1% van zijn/haar lichaamsoppervlak3.

Het gestandaardiseerd duiden van de ernst van de aandoening is van essentieel belang voor het kiezen van het juiste behandeltraject.

Naast de ernst en de kenmerken van de plaques, kijkt de arts vaak ook naar het effect dat psoriasis heeft op het dagelijkse leven – de zogeheten kwaliteit van leven. De dermatology life quality index (DLQI) is een vragenlijst die dit inzichtelijk maakt. De vragenlijst kijkt naar het effect dat psoriasis heeft op uw dagelijkse activiteiten, kledingkeuze, vrijetijdsbesteding, werk en/of school, relaties en behandeling.
Er is een score van 0-30 mogelijk7.
In het algemeen geldt:

  • Een BSA-, PASI- en/of DLQI-score van 10 of minder wordt als milde psoriasis gezien
  • Een BSA-, PASI- en/of DLQI-score van 10 of meer wordt als matig tot ernstige psoriasis gezien

 

Onthoud dat niet elke arts al deze meetmethoden gebruikt bij het diagnosticeren van psoriasis. In Nederland hanteren huisartsen bijvoorbeeld een eigen richtlijn. Hierin staan andere criteria om tot dezelfde diagnose te komen3.

 

Psoriasis – het beloop

Een van de moeilijkste aspecten van psoriasis is de onvoorspelbaarheid van de ziekte. De huidafwijkingen bij psoriasis en plaque kunnen enkele weken tot levenslang aanwezig blijven. Een spontaan herstel kan optreden, bij een klein aantal mensen blijft de ziekte zelfs voorgoed weg. Het is echter onduidelijk hoe vaak dit voorkomt; ook de duur van de herstelperiode valt niet te voorspellen3. Veel mensen met een milde psoriasis houden deze milde vorm voor de rest van hun leven, maar bij anderen kan de psoriasis verergeren tot een ernstiger vorm. Bij sommige mensen is de ernstige psoriasis door behandeling te verbeteren en goed onder controle te houden. Het kan zelfs helemaal verdwijnen1

Bij sommige patiënten blijft de ziekte helaas niet beperkt tot de huid alleen. Psoriasis wordt geassocieerd met een verhoogd risico op het ontwikkelen van andere aandoeningen zoals artritis psoriatica (ontsteking van gewrichten). Geschat wordt dat dit rond de 30% van de patiënten met psoriasis betreft8. Er wordt ook gesproken over een verhoogd risico op cardiovasculaire aandoeningen, suikerziekte en depressie bij mensen met psoriasis, al is de bewijslast hiervoor nog niet goed uitgezocht3. In geval van artritis (gewrichtsontsteking) als onderdeel van psoriasis worden patiënten naast hun dermatologische controles ook verwezen naar een reumatoloog voor begeleiding en behandeling.

Referenties
1.    www.gezondheidsplein.nl,
geraadpleegd mei 2018
2.    Novartis Pharma. Skin to Live in. Cosentyx starters instructions. Geraadpleegd mei 2018.
3.    Van Peet PG et al. NHG Standaard Psoriasis (
derdeherziening). Huisarts Wet 2014;57(3):128-35.
5.    Feldman SR and Krueger GG. Ann Rheum Dis 2005; 64(suppl II): ii65-ii68
7.    AY Finlay, GK Khan, April 1992 www.dermatology.org.uk 
8.    Mease PJ et al. J Am Acad Dermatol 2013; 69(5): 729-735

×

Ask Speakers

×

Medical Information Request