Bij de behandeling van psoriasis zijn een aantal stadia te herkennen:

  1. Zelfzorg
  2. Huisartsenzorg
  3. Ziekenhuiszorg: oraal/systemische behandelingen
  4. Ziekenhuiszorg: 'biologicals' omdat eerdere behandelingen onvoldoende effect hadden

 

Het eerste stadium bestaat uit zelfzorg, waarbij patiënten middeltjes bij de drogist of apotheek halen zoals vetzalven3. Het tweede stadium, huisartsenzorg, komt in beeld wanneer patiënten niet uitkomen met de drogisterijproducten, en hun toevlucht tot de reguliere zorg zoeken. Huisartsen zullen bij een nieuwe milde vorm van psoriasis eerst niet-medicamenteuze adviezen geven, zoals het advies om stress te voorkomen en te stoppen met roken/drinken van alcohol. Ook zijn er tal van medicamenteuze opties die effectief en veilig zijn, die huisartsen in eerste instantie kunnen inzetten om afwijkingen te doen verbeteren of verdwijnen. Voorkeur is er voor de indifferente producten (vette zalven/crèmes) al dan niet in combinatie met lokale ontstekingsremmers (corticosteroïden) in zalf-/crèmevorm) en/of vitamine D-analogen (in lotion-/zalfvorm)3. Corticosteroïden en vitamine D-analogen grijpen beide in op de ontsteking. De huisarts kan ook koolteer, ditranol of ontschilferende producten voorschrijven, al is er zoals gezegd een voorkeur voor corticosteroïden en/of vitamine D-analogen vanwege een beter bijwerkingenprofiel, hogere effectiviteit en meer patiënttevredenheid3,4.

Bij ongeveer 50% van de patiënten treedt gelukkig een (tijdelijke) verbetering op met de behandelplannen die samen met de huisarts zijn opgesteld. Wanneer deze behandeling wel onvoldoende resultaat geeft, kan dit een reden zijn voor verwijzing naar de tweedelijnszorg (in dit geval de dermatoloog), alwaar geregeld de al ingezette behandeling geïntensiveerd wordt, maar ook lichttherapie en systemische behandelingen ingezet kunnen worden3. Dit wordt gezien als stadium 3. Indien ook deze behandeling van de dermatoloog onvoldoende effectief is, komen patiënten in stadium 4. Zij blijven onder behandeling van een dermatoloog, die nu zal overwegen 'biologicals' voor te schrijven, geneesmiddelen die bestaan uit natuurlijke eiwitten. Biologicals zijn ontwikkeld om hevige celgroei en ontstekingsbevorderende eiwitten te remmen. De eerste biological die beschikbaar was voor matig-ernstige psoriasis was een middel dat zich richtte tegen het eiwit TNF-alfa. Sinds een aantal jaren zijn daar middelen bijgekomen die zich richten op de eiwitten interleukine 12/23, en interleukine 17a. Deze laatste categorie geneesmiddelen schakelt interleukines – signaaleiwitten betrokken bij ontstekingsprocessen – uit en kan op deze wijze de ontsteking remmen9. Biologicals hebben de toekomst voor patiënten met matig-ernstig psoriasis een stuk verbeterd: op den duur kunnen biologicals wel verbeteringen tot zelfs 90% of meer teweegbrengen4.

 

De impact van psoriasis

Bij een recente enquête naar wat het hebben van psoriasis voor iemand betekent is veel aan het licht gekomen. In de enquête, waaraan 8400 mensen met psoriasis uit 31 landen deelnamen, bleek dat 16% zich niet in het openbaar durfde te vertonen vanwege hun huidaandoening. Zo blijkt ook 84% van de ondervraagden regelmatig te kampen met discriminatie vanwege hun huidafwijkingen. Bij 50% van hen werd bijvoorbeeld regelmatig gevraagd of hun aandoening besmettelijk zou zijn. Ook hebben mensen met matig-ernstige psoriasis zeer lage verwachtingen ten aanzien van hun herstel. Gebrek aan hoop, en gebrek aan een goed zelfbeeld spelen een hoofdrol bij veel psoriasispatiënten10. Echter, de toekomst kan vaak rooskleuriger zijn dan men soms kan geloven. Met betere educatie, betere samenwerking in de zorg, betere communicatie met de arts en de komst van nieuwe behandelopties kan de kwaliteit van leven van mensen met psoriasis nog behoorlijk verbeteren.

Referenties
3.    Van Peet PG et al. NHG Standaard Psoriasis (derdeherziening). Huisarts Wet 2014;57(3):128-35.
4.    www.psoriasishuid.nl/soorten-behandelingen-psoriasis/,
geraadpleegd mei 2018.
9.    Lynde CW et al. J Am Acad Dermatol 2014; Jul;71(1):141-50
10.    The Clear about Psoriasis Survey. www.skintolivein.com/Ask4Clear,
geraadpleegd mei 2018.

×

Ask Speakers

×

Medical Information Request